Amortyzacja podatkowa jest najłatwiejszym rodzajem amortyzacji środków trwałych. Dzięki temu, że zasady jej stosowania zostały szczegółowo określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, przedsiębiorca wprowadzając środek trwały do działalności ma już z góry określone w jaki sposób powinien on zostać umorzony. Amortyzacja podatkowa - jak wygląda jej rozliczenie i jak należy ją stosować? Odpowiedź w artykule.

Amortyzacja podatkowa

Amortyzacja podatkowa jest kosztem związanym ze stopniowym zużywaniem się środka trwałego. Według prawa podatkowego odpisów amortyzacyjnych dokonuje się począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wprowadzono środek trwały do użytkowania w działalności aż do momentu, gdy:

  • jego wartość początkowa zrówna się z wartością odpisów amortyzacyjnych,
  • zostanie sprzedany lub oddany,
  • zostanie wycofany lub zlikwidowany z ewidencji środków trwałych.

Ważne!
W przypadku, gdy środek trwały podlega amortyzacji jednorazowej wówczas odpis amortyzacyjny należy ująć w kosztach w miesiącu, w którym wprowadzono dany pojazd lub w miesiącu następnym.
Podczas wprowadzania składnika majątku do ewidencji środków trwałych należy wybrać odpowiednią metodę oraz stawkę amortyzacji, które należy stosować aż do pełnego zamortyzowania środka trwałego lub do jego wycofania bądź sprzedaży.

Metody amortyzacji podatkowej

Według art. 22i - 22k ustawy o PIT, środki trwałe amortyzuje się według metody:

  • liniowej
  • degresywnej
  • indywidualnej

Ważne!
Każda z metod amortyzacji podatkowej jest ściśle uwarunkowana przepisami ustawy o podatku dochodowym. Nie każdy składnik majątku może być amortyzowany według wszystkich wymienionych metod. Zatem przed rozpoczęciem amortyzacji warto zweryfikować, czy dana metoda amortyzacji środka trwałego jest możliwa.

Amortyzacja liniowa

Amortyzacja liniowa jest to podstawowa metoda amortyzacji, którą można stosować do każdego rodzaju środków trwałych. Polega ona na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych według stałej rocznej stawki amortyzacyjnej określonej w wykazie stawek amortyzacyjnych (załącznik nr 1 ustawy o PIT).

Amortyzacja degresywna

Amortyzację degresywną można stosować dla środków trwałych z grupy 3-6 i 8 KŚT oraz środków transportu, z wyłączeniem samochodów osobowych, w pierwszym podatkowym roku ich używania według stawki określonej w załączniku nr 1 ustawy podwyższonych o współczynnik nie wyższy niż 2,0.

Amortyzacja indywidualna

Natomiast indywidualną metodę amortyzacji należy stosować zgodnie z art. 22j ustawy o PIT dla używanych lub ulepszonych środków trwałych, które zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych danego przedsiębiorcy po raz pierwszy. W przypadku amortyzacji indywidualnej okres amortyzacji nie może być krótszy niż:

  • dla środków trwałych zaliczonych do grupy 3-6 i 8 KŚT:
    • 24 miesiące - gdy wartość początkowa danego środka trwałego nie przekracza 25.000 zł,
    • 36 miesięcy - gdy wartość początkowa jest wyższa od 25.000 zł i nie przekracza 50.000 zł,
    • 60 miesięcy - w pozostałych przypadkach;
  • dla środków transportu, w tym samochodów osobowych - 30 miesięcy
  • dla budynków (lokali) i budowli, z zastrzeżeniem przepisów określonych w art. 22j ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o PIT - 10 - 40 lat.

Amortyzacja przyspieszona

W przypadku środków trwałych wykorzystywanych w sposób szczególny, czyli wyjątkowo narażonych na szybsze zużycie można zastosować amortyzację przyspieszoną, która polega na pomnożeniu podstawowej stawki amortyzacji przez odpowiedni dla danego rodzaju środka trwałego współczynnik:

  • 1,2 - dla budynków i budowli używanych w warunkach pogorszonych,
  • 1,4 - dla budynków i budowli używanych w warunkach złych oraz dla maszyn, urządzeń i środków transportu, z wyjątkiem morskiego taboru pływającego, używanych bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych albo wymagających szczególnej sprawności technicznej,
  • 2,0 - dla maszyn i urządzeń zaliczonych do grupy 4-6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), poddanych szybkiemu postępowi technicznemu.

Jednorazowa amortyzacja podatkowa

Jednorazowy odpis amortyzacyjny należy ująć w kosztach działalności na koniec miesiąca, w którym wprowadzono dany środek trwały do użytkowania lub w miesiącu następującym po miesiącu przyjęcia składnika majątku do użytkowania. Jednak aby móc zastosować taki rodzaj amortyzacji należy spełnić określone warunki w art. 22k ustawy o PIT.

Zgodnie z art. 22k ust. 7 ustawy o PIT w przypadku “nowych” przedsiębiorców oraz małych podatników możliwe jest dokonanie jednorazowego odpisu amortyzacyjnego od wartości początkowej środków trwałych zaliczanych do grupy 3-8 KŚT, z wyłączeniem samochodów osobowych oraz wartości niematerialnych i prawnych nieprzekraczającej w danym roku podatkowym kwoty 50.000 euro łącznej wartości tych odpisów amortyzacyjnych.

Z amortyzacji jednorazowej można także skorzystać w przypadku fabrycznie nowych środków trwałych zaliczanych do grupy 3-6 i 8 KŚT, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100.000 zł. sumy odpisów amortyzacyjnych co reguluje ust. 14 przytoczonego wyżej art. 22k.

Dodatkowo zgodnie z art. 22f ust. 3 jednorazowy odpis amortyzacyjny można zastosować dla wszystkich środków trwałych, których wartość początkowa jest równa bądź niższa od 10 000 zł netto (dla czynnych podatników VAT).

Podsumowując przedsiębiorca, który stosuje amortyzację podatkową powinien dokładnie zapoznać się z obowiązującymi go przepisami i zastosować odpowiednią dla niego metodę oraz stawkę amortyzacji.