5 grudnia do sejmu trafił projekt nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który zakłada, że opłacane do tej pory obligatoryjne składki społeczne przedsiębiorcy (emerytalna, rentowa i wypadkowa) będą zlikwidowane. Przedsiębiorcy będą mogli jednak zgłosić się do tych ubezpieczeń dobrowolnie. Jak dobrowolność składek ZUS wpłynie na sytuację przedsiębiorstw?

Składki ZUS sporym obciążeniem dla firm

Obecnie przedsiębiorcy ponoszą opłaty w wysokości 1316,97 zł (ZUS standardowy) lub 555,89 (ZUS preferencyjny). Od stycznia 2019 roku część przedsiębiorców może ponadto płacić mniejsze składki społeczne (tzw. ZUS od przychodu), jest to jednak udogodnienie dla przedsiębiorców, których roczny przychód nie przekroczył kwoty 63 000 zł w 2018 roku. W 2020 roku opłaty za składki społeczne jeszcze wzrosną o około 90 zł w przypadku standardowego ZUS i o około 35 zł w przypadku preferencyjnych składek. Bez wątpienia składki ZUS są dla przedsiębiorców sporym obciążeniem finansowym. Jak czytamy w uzasadnieniu:

Z danych ZUS wynika, że na koniec 2018 r. ponad 500 tys. płatników było zadłużonych na kwotę 14,5 mld zł.

Dobrowolność składek ZUS może okazać się więc sporym wsparciem dla najmniejszych firm. 

Dobrowolność składek ZUS - możliwe konsekwencje 

Jak wskazują projektodawcy ustawy, likwidacja obowiązkowych składek to ukłon przede wszystkim w stronę małych firm. Należy bowiem nadmienić, że bez względu na to, czy firma generuje straty, czy zyski, na ten moment składki ZUS musi płacić co miesiąc, choć bywa, że daniny te znacznie obciążają budżet mikrofirmy. Projektowana zmiana może wpływać pozytywnie na sytuację ekonomiczną najmniejszych podmiotów gospodarczych. Ponadto zmniejszenie klina podatkowego wskutek likwidacji obowiązkowych składek emerytalnych i rentowych dla przedsiębiorców może w sposób znaczący ułatwić nowym przedsiębiorcom przetrwanie na rynku. Dobrowolność składek ZUS w samym założeniu ułatwi więc funkcjonowanie przede wszystkim małym podmiotom, które niekiedy nie zatrudniają ani jednego pracownika. 

Przepisy przejściowe 

Przykłady państw Unii Europejskiej wyraźnie wskazują, że dobrowolne składki społeczne pozytywnie wpływają na rozwój ekonomiczny. Projekt ustawy zawiera przepisy przejściowe, zgodnie z którymi przedsiębiorcy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą w ciągu trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy będą mieli czas na zgłoszenie chęci podlegania ubezpieczeniom społecznym. Brak zgłoszenia będzie oznaczał rezygnację z podlegania ubezpieczeniom społecznym. 

Dobrowolność składek ZUS dla przedsiębiorców to szansa dla drobnych firm już istniejących oraz dla nowych podmiotów. Ci dopiero startujący na początku bowiem nie osiągają dużych przychodów, zniesienie obowiązku opłacania składek stanowiłoby znaczne dla nich ułatwienie i pozwoliłoby rozkręcić nowy biznes. Zgodnie z propozycją dobrowolność opłacania składek ZUS miałaby zacząć obowiązywać już od 1 stycznia 2020 r.