Polscy przedsiębiorcy coraz częściej występują na zagranicznym rynku zarówno jako dostawcy, jak i odbiorcy wszelkich dóbr. Jednym z bardziej popularnych zakupów od zagranicznych kontrahentów, jest zakup usług elektronicznych np. oprogramowanie, czy licencje. Często zakupy te dokonywane są od kontrahentów z krajów trzecich, przez co taką transakcję należy rozliczyć jako import usług spoza UE.

Kiedy w imporcie usług spoza UE powstaje obowiązek podatkowy?

Przepisy ustawy o VAT nie przewidują szczególnych warunków powstania obowiązku podatkowego na gruncie VAT i PIT, dla importu usług spoza UE. W związku z tym przy rozliczaniu importu usług spoza UE, obowiązek podatkowy na gruncie podatku VAT powstaje zgodnie z zasadą ogólną, czyli w chwili dostawy towarów, wykonania usługi lub wykonania części usługi, chyba, że wcześniej wystąpiła zapłata całości lub części należności.

Natomiast import usług spoza UE na gruncie podatku dochodowego należy ująć w KPIR w dacie wystawienia faktury lub innego dokumentu będącego dowodem księgowym, zgodnie z z art. 22 ust. 6b ustawy o PIT

Przykład 1.

Firma XYZ zakupiła usługę informatyczną od kontrahenta z USA. Usługa została wykonana i opłacona w maju, natomiast faktura za wykonaną usługę została wystawiona i dostarczona w sierpniu. W jakiej dacie powinna więc ująć fakturę?

Firma powinna ująć fakturę na gruncie:

  • podatku VAT w maju;

  • podatku dochodowego zgodnie z datą wystawienia faktury, czyli w sierpniu.

Przykład 2.

Firma ABC zakupiła oprogramowanie od kontrahenta z Australii. Oprogramowanie zostało przekazane do użytkowania firmie w lutym, natomiast kontrahent fakturę zakupu wystawił i przekazał dopiero w kwietniu. Kiedy więc firma OKA powinna wykazać import usług spoza UE?

Firma ABC import usług spoza UE powinna wykazać w:

  • lutym - na gruncie podatku VAT (zgodnie z datą wykonania usługi),

  • kwietniu - na gruncie podatku dochodowego.

Czy przy imporcie usług spoza UE powstaje obowiązek rejestracji do VAT UE?

Zgodnie z art. 97 ustawy o VAT rejestracji do VAT UE:

  • w przypadku czynnych podatników VAT, przed dokonaniem pierwszej transakcji należy dokonać:

    • WDT - wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów;

    • WNT - wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów;

    • świadczenia usług na rzecz kontrahentów z UE, które zostaną rozliczone w kraju zamieszkania lub prowadzenia działalności gospodarczej nabywcy;

    • importu usług, dla stosuje się art. 28b zgodnie z którym miejscem świadczenia usług jest kraj nabywcy.

  • w przypadku nievatowców do rejestracji VAT UE, przed dokonaniem pierwszej transakcji należy dokonać:

    • WNT - wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dla której podatnik w danym roku podatkowym przekroczył limit 50 000 zł;

    • świadczenia usług na rzecz kontrahenta z UE, które zostaną rozliczone zamieszkania lub prowadzenia działalności gospodarczej nabywcy;

    • importu usług, dla stosuje się art. 28b zgodnie z którym miejscem świadczenia usług jest kraj nabywcy.

Jak wynika z powyższego, przy imporcie usług spoza UE podatnik ma obowiązek rejestrowania się na potrzeby VAT UE.

Jak rozliczyć import usług spoza UE?

Przy imporcie usług zakupionych od kontrahenta spoza UE to nabywca jest zobowiązany do naliczenia podatku należnego VAT od danej transakcji oraz przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT.

Ważne!
W przypadku nievatowców występuje obowiązek wykazania podatku VAT od sprzedaży (należnego), natomiast po jego wykazaniu i opłaceniu w deklaracji VAT, mają oni prawo ująć podatek VAT od zakupu (naliczany) w kosztach firmowych w KPIR w kol. 13 - pozostałe wydatki.
 
Zastosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia przy imporcie usług spoza UE tak jak w przypadku importu usług z UE jest związane bezpośrednio z miejscem świadczenia usług określonym w art. 28b ustawy o VAT.

Przykład 3.

Firma X posiadająca stałą siedzibę prowadzenia działalności w Warszawie w czerwcu zakupiła licencję programu od firmy z USA. W związku z tym, gdzie powinno nastąpić opodatkowanie danej transakcji?

Firma X daną transakcję powinna opodatkować w Polsce według krajowej stawki VAT 23%.

Przykład 4.

Pan Roman nie jest czynnym podatnikiem VAT. W lipcu zakupił usługi reklamowe od kontrahenta z Szwajcarii. Jak więc powinien rozliczyć daną transakcję?

Pan Roman powinien opodatkować zakupioną usługę w Polsce według krajowej stawki VAT 23% i wykazać podatek VAT należny. Po opłaceniu podatku VAT będzie miał on prawo do jego ujęcia w KPIR w kolumnie 13 - pozostałe wydatki.  

Przykład 5.

Firma XYZ zakupiła licencję od firmy z USA. Kontrahent posiada także oddział firmy w Polsce. Czy taką transakcję należy wykazać jako import usług spoza UE?

To czy dana transakcja powinna zostać rozliczona jako import usług jest zależne od tego czy Polski oddział uczestniczył w sprzedaży danej licencji:

  • jeżeli tak - to transakcję należy rozliczyć jako krajową, bez wykazywania importu usług,

  • jeżeli nie - to transakcję należy rozliczyć jako import usług spoza UE.

Ważne!
Deklarację VAT7, VAT-7K oraz VAT-9M należy przekazać do właściwego urzędu skarbowego (ze względu na miejsce zamieszkania podatnika) do 25. dnia miesiąca następującego po powstaniu obowiązku podatkowego.

Przed ujęciem importu usług w rejestrze VAT sprzedaży i zakupu oraz w deklaracji VAT należy go przeliczyć na złotówki. Przeliczając import usług spoza UE z waluty obcej na złotówki należy przyjąć średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego.

Takie stanowisko przyjął też Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, w interpretacji indywidualnej z dnia 25 lutego 2013 r. (syg. IPPP3/443-1179/12-3/KC) W przypadku gdy kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego (art. 31a ust. 1 ustawy o VAT).

Obowiązek podatkowy należy rozpoznać w momencie wpłaty zaliczki (art. 19 ust. 19b i ust. 11 ustawy o VAT) zatem w związku z powyższym i brzmieniem prawa w art. 31a ust. 1 ustawy o VAT powinno się dokonać przeliczenia waluty obcej z faktur zagranicznych na złote (PLN) wg kursu średniego NBP danej waluty obcej na dzień poprzedzający wypłatę zaliczki tj. na dzień poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego.

Przykład 6.

Pani Anna zakupiła usługę od kontrahenta z USA. Fakturę za zakup otrzymała 17 stycznia 2019 roku, jednak usługa była wykonana 15 stycznia 2019 roku. Po jakim kursie Pani Anna powinna przeliczyć otrzymaną fakturę?

Pani Anna do przeliczenia powinna przyjąć kurs NBP z dnia poprzedzającego dzień wykonania usługi, czyli 14 stycznia 2019 roku.

Reasumując, przy transakcji importu usług spoza UE najważniejsze jest to, aby określić miejsce świadczenia usług, przeliczyć wartość operacji na złotówki po odpowiednim kursie oraz rozliczyć ją w swoim urzędzie skarbowym w obowiązującym terminie.