Obecnie wiele przedsiębiorstw niezależnie od ich wielkości korzysta z obcych źródeł finansowania działalności. Jedną z dostepnych metod jest leasing. Istnieją dwa rodzaje leasingu finansowy i operacyjny. Czym różni się leasing operacyjny od leasingu finansowego? Jakie przedmioty mogą być finansowane leasingiem i kiedy stają się własnością leasingobiorcy? Odpowiedź w artykule.

Czym jest leasing?

Leasing jest rodzajem umowy cywilnoprawnej zawartej między leasingobiorcą a leasingodawcą, która dotyczy finansowania inwestycji działalności oraz nabycia praw własności przedmiotu leasingu. Oznacza to, że przedsiębiorca nie pokrywa od razu wartości danego składnika leasingu tylko wartość ta jest rozłożona w czasie. Wśród dóbr inwestycyjnych z jakich może skorzystać leasingobiorca znajdują się m.in:

  • środki transportu, 
  • maszyny, 
  • urządzenia technologiczne,
  • nieruchomości

Charakterystyczną cechą leasingu jest to, że leasingobiorca nie pokrywa od razu zakupu danych dóbr. Przedmiot leasingu jest użytkowany przez określony w umowie czas, na konkretnych warunkach oraz spłacany jest w z góry określonych ratach leasingowych.

Leasing operacyjny

W leasingu operacyjnym przedmiot leasingu jest własnością leasingodawcy, w związku z czym to on ma prawo do jego amortyzacji. Leasingobiorca natomiast ma możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów opłaty wstępnej (jednorazowo w dacie wystawienia faktury), rat leasingowych (w części kapitałowej i odsetkowej) oraz wydatków związanych z użytkowaniem pojazdu np. paliwo, myjnia itp. Stanowisko to potwierdza Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 7 listopada 2016 roku (sygn. 0461-ITPB1.4511.762.2016.1.PSZ):
“(...) jeżeli zawarta umowa leasingu spełnia określone w art. 23b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych warunki oraz finansujący w dniu jej zawarcia nie korzysta ze zwolnień wymienionych w art. 23b ust. 2 powołanej ustawy, to korzystający może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wszelkie poniesione koszty związane z przedmiotem umowy leasingu, w tym także wydatek związany z uiszczeniem wstępnej opłaty leasingowej oraz wszystkich pozostałych rat leasingowych".

Przykład 1.

Firma ABZ wzięła w leasing komputer i otrzymała z tego tytułu fakturę na opłatę wstępną. Czy firma ABZ powinna zaksięgować taką fakturę jednorazowo w kosztach czy rozłożyć ją równomiernie na okres trwania umowy leasingu?

Opłatę wstępną należy zaksięgować jednorazowo w dacie wystawienia faktury.

W przypadku użytkowania pojazdu z leasingu przedsiębiorca nie ma obowiązku prowadzenia kilometrówki dla celów KPIR, o czym czytamy dalej w przytoczonej interpretacji:
"(...) nakładający obowiązek prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu i ograniczenia kwoty kosztów z tytułu eksploatacji samochodów do limitu tzw. „kilometrówki”, nie dotyczy sytuacji używania samochodów osobowych używanych na podstawie umowy leasingu (...) wydatki na eksploatację będą stanowiły koszty uzyskania przychodu w części, w jakiej faktycznie służą uzyskiwaniu przychodów z działalności. Jedynie takie wydatki, które rzeczywiście związane są z wykorzystaniem samochodu na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, spełniają bowiem warunki określone w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.”

Przykład 2.

Firma ATY wzięła w leasing samochód osobowy na potrzeby działalności. W celu dojazdu do firmy zakupiła paliwo do danego pojazdu na firmę. Czy w takim wypadku firma może ująć w koszty wydatki związane z użytkowaniem pojazdu bez konieczności prowadzenia dodatkowej ewidencji?

Tak, w przypadku pojazdów sfinansowanych leasingiem nie trzeba prowadzić dodatkowej ewidencji aby możliwe było ujęcie w kosztach podatkowych wydatków związanych z eksploatacją pojazdu.

Czynny podatnik VAT ma także prawo do odliczenia podatku VAT od rat leasingowych oraz z tytułu wydatków na rzecz danego przedmiotu.

Leasing finansowy

Charakterystyczną cechą leasingu finansowego jest to, że przedmiot leasingu będzie stanowił składnik majątku leasingobiorcy, co oznacza, że to on ma prawo do amortyzowania danego składnika. W przeciwieństwie do leasingu operacyjnego podatnik nie wpłaca opłaty wstępnej a do kosztów działalności może zaliczyć z faktury za raty leasingowe jedynie część odsetkową, jeżeli faktura zostanie faktycznie opłacona. W leasingu finansowym wyróżnia się także to, że podatek VAT od przedmiotu leasingu jest opłacony w całości wraz z pierwszą ratą leasingu.

Ważne!
Pozostałe wydatki związane ze składnikiem majątku finansowanym z leasingu finansowego rozlicza się na zasadach ogólnych.

Przykład 3.

Firma IKS wzięła sprzęt w leasingu finansowym na 100 000 zł. Jak firma powinna ująć taki zakup? Czy będzie mogła ująć w kosztach fakturę za raty leasingowe?

W przypadku leasingu finansowego zakupiony sprzęt będzie stanowił środek trwały działalności i tym samym w kosztach działalności będą ujmowane odpisy amortyzacyjne. W związku z tym ze względu na ujęcie do kosztów działalności odpisów amortyzacyjnych firma IKS nie będzie mogła już zaliczyć do kosztów rat leasingowych. W tym przypadku, koszt będzie stanowić jedynie faktycznie opłacona część odsetkowa raty leasingowej.

Wykup składnika majątku z leasingu

W przypadku leasingu finansowego przedmiot leasingu staje się własnością leasingobiorcy w momencie opłacenia ostatniej raty leasingu, w związku z tym przedsiębiorca po zakończeniu okresu leasingu nie będzie wykupywał danego przedmiotu. Sprawa wygląda inaczej przy wykupie składnika z leasingu operacyjnego, ponieważ wraz z ostatnią ratą przedsiębiorca może zdecydować czy:

  • wykupić przedmiot na siebie jako osobę prywatną,
  • wykupić przedmiot na firmę,
  • wziąć nowy przedmiot leasingu.

Wykup przedmiotu na osobę prywatną
Jeśli przedsiębiorca zdecyduje się wykupić przedmiot leasingu na siebie jako osobę prywatną to nie ma obowiązku wprowadzenia go do majątku działalności działalności. Pomimo, że nie będzie on wprowadzony do majątku firmy może być w niej użytkowany, jednak rozliczenie wydatków z nim związanych będzie ograniczone kilometrówką dla celów PIT.
Dodatkowo należy tu podkreślić, że w sytuacji gdy przedsiębiorca używał dany składnik majątku w działalności, to jeśli jego sprzedaż nastąpi w ciągu 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym wystąpił jego wykup, będzie to stanowić przychód z działalności.

Wykup przedmiotu leasingu operacyjnego na firmę

W przypadku wykupu przedmiotu leasingu na firmę przedsiębiorca powinien wprowadzić wykupiony przedmiot leasingu do majątku działalności i amortyzować go lub jeśli wartość faktury wykupu nie przekracza 10 000 zł (netto w przypadku czynnych podatników VAT lub brutto w przypadku podatników zwolnionych z VAT) to przedsiębiorca może ująć go bezpośrednio w koszty działalności.
Przy wykupie przedmiotu z leasingu, wartością początkową będzie kwota nabycia, czyli wartość należna leasingobiorcy za wykup danego składnika majątku powiększoną o wartość netto (w przypadku czynnych podatników VAT) kosztów związanych z jego wykupem poniesionych przed wprowadzeniem go do środków trwałych np. w przypadku wykupu pojazdu będą to koszty przerejestrowania pojazdu.

Podsumowując, leasing jest bardzo wygodnym rozwiązaniem, ponieważ przedsiębiorca nie musi od razu wykładać pełnej wartości przedmiotu w celu jego zakupu, tylko rozkłada ją w czasie. Przedsiębiorca decydując się na leasing powinien przyjrzeć się rodzajom leasingu i zależnie od swojej sytuacji wybrać ten najbardziej dla niego optymalny.