Przedsiębiorca, posiadający status czynnego podatnika VAT, ma obowiązek opodatkować sprzedaż towarów oraz usług zgodnie z wyznaczoną stawką i rozliczyć się z podatku należnego. Natomiast, co w sytuacji, kiedy podatnik dokonuje nieodpłatnego przekazania pojazdu firmowego? Czy podatnik ma obowiązek opodatkować nieodpłatne przekazanie samochodu i wykazać podatek VAT należny? Jak wyznaczyć podstawę opodatkowania? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule.

Jakie czynności podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT?

Zgodnie ustawą o VAT, podatkiem od towarów i usług należy opodatkować:

  • odpłatną dostawę towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,
  • eksport towarów,
  • import towarów na terytorium kraju,
  • wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju, 
  • wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. 

Art. 7 ust. 1 wspomnianej wyżej ustawy definiuje pojęcie dostawy, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jako właściciel. Przy czym ustawa wskazuje, że za dostawę towarów należy również uznać nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

  • przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia;
  • wszelkie inne darowizny, jeśli podatnikowi przysługiwało w całości lub w części prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych. 

Zatem jeśli przedsiębiorca, będący czynnym podatnikiem VAT, nabył pojazd od zakupu którego dokonał odliczenia podatku VAT, wówczas dokonując nieodpłatnego przekazania tego pojazdu konieczne jest opodatkowanie tej czynności podatkiem VAT.

Ważne!
W sytuacji, gdy podatnik VAT dokonuje zakupu samochodu na firmę od innego podatnika i odlicza od zakupu podatek VAT naliczony, wówczas nieodpłatne przekazanie tego pojazdu powoduje obowiązek opodatkowania tej czynności podatkiem VAT.

Przykład 1.

Przedsiębiorca, będący czynnym podatnikiem VAT, dokonał zakupu pojazdu od osoby fizycznej, nieprowadzącej działalności gospodarczej. Dokument zakupu stanowi umowa kupna-sprzedaży. Po kilku latach, podatnik zdecydował się na nieodpłatne przekazanie samochodu i wycofanie z ewidencji środków trwałych. Przedsiębiorca w tej sytuacji nie jest zobligowany do rozliczenia się z podatku VAT należnego od nieodpłatnego przekazania pojazdu, ponieważ nie miał prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od jego zakupu.

Przykład 2.

Przedsiębiorca dokonał zakupu pojazdu spełniającego definicję samochodu ciężarowego, od firmy posiadającej status czynnego podatnika VAT. Firma wystawiła fakturę VAT i na tej podstawie przedsiębiorca odliczył 100% podatku VAT od zakupu pojazdu. Przedsiębiorca zdecydował się przekazać nieodpłatnie samochód do działalności wspólnika.
W tej sytuacji, podatnik jest zobligowany do wyznaczenia podstawy opodatkowania nieodpłatnego przekazania tego pojazdu i wykazania podatku VAT należnego od nieodpłatnego przekazania samochodu w deklaracji VAT.

Nieodpłatne przekazanie samochodu - jak wyznaczyć podstawę opodatkowania?

Podstawą opodatkowania, co do zasady, jest wszystko co stanowi zapłatę jaką otrzymał lub ma otrzymać od nabywcy dostawca towarów lub usługobiorca, za dokonanie dostawy lub świadczenie usług. Do podstawy opodatkowania zalicza się także otrzymane subwencje, dotacje oraz inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na cenę dostarczanych towarów lub świadczonych usług.
Odwołując się do nieodpłatnej dostawy towarów, podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów lub towaru podobnego. W przypadku, kiedy towar nie ma ceny nabycia, pod uwagę bierze się koszt wytworzenia określony na moment dostawy towarów, czyli w tym wypadku na moment nieodpłatnego przekazania samochodu. Za podstawę opodatkowania nie można wówczas uznać historycznej ceny nabycia z dnia zakupu pojazdu.

Ważne!
Podstawą opodatkowania nieodpłatnego przekazania pojazdu jest cena nabycia skorygowana na dzień jego przekazania, czyli cena nabycia jaką należałoby zapłacić za pojazd na dzień nieodpłatnego przekazania.

Stanowisko to potwierdza indywidualna interpretacja podatkowa Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, z dnia 4.07.2018 roku, o numerze 0114-KDIP4.4012.293.2018.2.KR: 

(...) w przypadku gdy ma miejsce nieodpłatna dostawa towarów spełniająca warunki do zrównania jej z odpłatną dostawą podlegającą opodatkowaniu na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podstawą opodatkowania jest cena nabycia lub koszt wytworzenia towaru określone w momencie dostawy towaru, tj. w momencie jego przekazania. Oznacza to, że podstawą opodatkowania jest wprawdzie cena nabycia lub koszt wytworzenia towaru lecz skorygowana na dzień, w którym dochodzi do nieodpłatnego przekazania przedmiotowych towarów. (...). W omawianej sytuacji, podstawą opodatkowania dla czynności nieodpłatnego przekazania samochodów będzie – zgodnie z art. 29a ust. 2 ustawy – cena nabycia towaru rozumiana jako cena zaktualizowana na moment dokonania nieodpłatnego przekazania towaru, czyli cena jaką Wnioskodawca zapłaciłby za nabyty samochód w dniu jego nieodpłatnego przekazania.(...).