Firmy świadczące usługi gastronomiczne oraz inne firmy pośredniczące w tym procesie starają się powiększać i urozmaicać świadczone usługi. Poza sprzedażą tradycyjną czy z dowozem oferują także różne vouchery, zaproszenia o różnych kwotach, które można zamienić na konkretną usługę gastronomiczną albo podarować komuś w prezencie. Warto w tym miejscu się zatrzymać i zastanowić w jaki sposób należałoby opodatkować sprzedaż voucherów, zaproszeń i innych tego typu bonów.

Sprzedaż voucherów na usługi gastronomiczne opodatkowane różną stawką VAT

Podatnik prowadzi działalność gastronomiczną w trzech lokalach. Oprócz standardowych usług gastronomicznych w postaci sprzedaży śniadań, obiadów chce urozmaicić swoją ofertę wprowadzając do obiegu vouchery w formie odpłatnej – bez określenia rodzaju usługi jaka będzie świadczona na podstawie zwróconego sprzedawcy vouchera. Podatnik świadczy usługi opodatkowane różnymi stawkami VAT – 8% oraz 23%.

Podatnik określił, iż funkcjonowanie vouchera w jego firmie kształtuje się w sposób poniższy:

  1. Voucher można zamienić na usługę tylko jeden raz i nie stanowi on formy zakupu usługi po niższej cenie.

  2. Voucher nie stanowi zakupu usługi a ona zostanie wyświadczona w momencie jego wymiany na konkretną usługę.

  3. Wartość vouchera nie określa w żaden sposób ceny konkretnej usługi, dopiero po wymianie klient wskazuje konkretną usługę, (przy zakupie vouchera klient nie wskazuje jaką usługę otrzyma w przypadku jego realizacji).

  4. Vouchery mają określoną ceną a klient w momencie jego nabycia sam decyduje o jakiej wartości voucher chce kupić.

  5. Klient nie może zwrócić vouchera ani nie może żądać zwrotu należności za voucher gdy termin jego realizacji upłynie.

Voucher będzie mógł nabyć każdy zarówno firma jak i osoba nie prowadząca działalności gospodarczej. Kiedy powstanie obowiązek podatkowy w VAT? Czy przy sprzedaży voucherów?

Uwzględniając sytuację podatnika, trzeba wpierw zaznaczyć, iż dokonywane wpłaty na nabycie voucherów (czyli zapłaty za vouchery przed wykonaniem jakiegokolwiek świadczenia) nie mogą na pewno nosić znamion zaliczki. Zapłata, która następuje za nabycie vouchera:

  1. Nie dotyczy określonego rodzaju usługi gastronomicznej (rodzaj dania, ilość).

  2. Nie stanowi zapłaty na poczet przyszłej konkretnej usługi, bowiem w momencie nabycia vouchera jest ona nieznana, jej wartość także.

  3. Stanowi zapłatę za uprawnienie do usługi a nie za samą usługę albo na poczet przyszłej usługi.

Dlatego też obowiązek podatkowy w zakresie sprzedaży voucherów powstanie dopiero w sytuacji, gdy klient zrealizuje voucher, wówczas wybierze konkretną usługę gastronomiczną,  zostanie ona wykonana i w tym momencie powinna zostać opodatkowana podatkiem VAT według stawki VAT właściwej dla wykonanej usługi. Po wykonaniu usług klient otrzyma paragon albo fakturę (osoba prywatna albo prowadząca działalność).

Pośrednictwo w sprzedaży voucherów w gastronomii a obowiązek podatkowy w VAT

Podatnik prowadzący działalność gospodarczą specjalizuje się w prowadzeniu portali o gastronomii. Zamierza zainicjować współpracę z restauracjami na zasadzie pośrednika. W ofercie portalu będą m.in. vouchery na usługi gastronomiczne oraz zaproszenia. Vouchery będą miały różne ceny ale ich zakup nie będzie się wiązał z nabycie określonej usługi gastronomicznej. Nabyty voucher klient będzie mógł wymienić w wybranej restauracji na konkretne danie, napój. Z kolei zaproszenia będą skonstruowane w ten sposób, że klient otrzymuję je będzie miał prawo je wymienić na dania degustacyjne bez napojów. Podatnik za sprzedaż voucherów i zaproszeń będzie otrzymywał wynagrodzenie prowizyjne.

Podatnik będzie rozliczał się ze współpracującymi restauracjami w ten sposób, że:

  1. Wystawi na restaurację fakturę uwzględniającą prowizję ze sprzedaży voucherów, zaproszeń po czym przeleje wpływy od klientów pomniejszone o daną prowizję.

  2. Wystawi notę księgową na sprzedaż voucherów, zaproszeń.

Podatnik zastanawia się w jaki sposób będzie opodatkowana dana sprzedaż i czy na gruncie VAT będzie miała coś wspólnego z usługami gastronomicznymi?

Okazuje się, że sprzedaż voucherów, zaproszeń nie należy zidentyfikować jako dostawę towarów czy świadczenie usług. Nie ma znaczenia, także, że za ich wydanie jest pobierane wynagrodzenie. Voucher czy zaproszenie jest wyłącznie potwierdzeniem na podstawie którego można w tym wypadku nabyć usługi gastronomiczne. Vouchery nie zaspokajają potrzeb klientów ponieważ nie stanowią żadnego świadczenia wobec klienta. Reasumując czynność nie będąca dostawą towarów ani świadczeniem usług nie podlega opodatkowaniu VAT i nie może być dokumentowa fakturą a jedynie notą księgową bądź innym dokumentem wewnętrznym.

Ponadto z uwagi na to, że podatnik sprzedaje vouchery, zaproszenia dotyczące usług świadczonych przez restauracje współpracujące z podatnikiem, działalność ta będzie miała charakter pośrednictwa sprzedaży pomiędzy ostatecznymi nabywcami usług a dostawcami usług czy restauracjami (współpracownikami). Kwota prowizji, którą podatnik będzie potrącał z wpływów od nabywców voucherów będzie stanowiła wynagrodzenie za pośrednictwo w sprzedaży i to niezależnie od postanowień umowy jakie zostaną zawarte pomiędzy restauracjami i podatnikiem. Z kolei podstawę opodatkowania będzie stanowić kwota otrzymanej prowizji z tytułu pośrednictwa sprzedaży voucherów, zaproszeń pomniejszona o należny podatek VAT. Ponieważ oferowane przez podatnika usługi pośrednictwa nie zostały wyszczególnione w ustawie o VAT ani też w przepisach wykonawczych do ustawy jako zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT, czy też jako korzystające z preferencyjnych stawek VAT dlatego też powinny one być opodatkowane stawką VAT w wysokości 23%.