Coraz częściej przedsiębiorcy korzystają z dofinansowania z zewnętrznych źródeł. Jednym z nich są otrzymane dotacje, które mogą zostać przeznaczone na zakup środków trwałych. Pojawia się zatem pytanie, jak rozliczyć środek trwały zakupiony z dotacji? Czy odpisy amortyzacyjne środka trwałego zakupionego z dotacji mogą stanowić koszt uzyskania przychodów?

Dotacja w kosztach działalności

Aby poniesione wydatki mogły zostać ujęte w kosztach działalności to muszą one stanowić koszt uzyskania przychodu, którego definicję uregulowano w art. 22 ustawy o PIT.

Art. 22 ust. 1

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

 

Zgodnie art. 23 ust. 1 pkt. 56 za koszty uzyskania przychodu nie uznaje się m.in. wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dochodów (przychodów) otrzymanych ze środków unijnych (np. z dotacji z UE).

Jednak z artykułu tego można też doszukać się pewnego wyjątku, otóż nie wymieniono w nim przychodu określonego w art. 21 ust. 1 pkt. 121. ww. ustawy, w którym mowa o  jednorazowych środkach przyznanych na podjęcie działalności z Funduszu Pracy.

Co oznacza, że wydatki na zakup wyposażenia, materiałów podstawowych czy towarów handlowych (oprócz majątku trwałego) sfinansowane ze środków z dotacji z Funduszu Pracy mogą stanowić koszt uzyskania przychodu.

Środek trwały zakupiony z dotacji

W przypadku środków trwałych zakupionych z dotacji, należy przyjrzeć się art. 23 ust. 1 pkt pkt. 45 ustawy o VAT, zgodnie z którym: Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywanych, według zasad określonych w art. 22a-22o, od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie.

W związku z tym jeśli środek trwały został zakupiony z dotacji nie można uznać za koszt uzyskania przychodu naliczonych od niego odpisów amortyzacyjnych bez względu na to czy była to dotacja otrzymana na rozpoczęcie działalności z Funduszu Pracy czy z UE.

W przypadku, jeśli środek trwały został częściowo zakupiony z dotacji, a częściowo ze środków własnych to do kosztów firmowych można zaliczyć jedynie proporcjonalną część odpisów amortyzacyjnych przypadających na część sfinansowaną z własnych środków.

 

Przykład 1.

Pan Janusz jest czynnym podatnikiem VAT zakupił komputer o wartości 15 000 zł netto sfinansowany z dotacji z UE w wysokości 7000 zł, a w pozostałej części (8000 zł ) ze środków własnych. Czy w takim wypadku odpisy amortyzacyjne będą stanowić koszt firmowy?

Do kosztów firmowych w tym przypadku będzie można zaksięgować jedynie odpisy amortyzacyjne naliczone od kwoty 8000 zł, mimo, że wartość początkowa danego komputera będzie stanowić 15 000 zł.

Przykład 2.

Pan Zbigniew otrzymał dotację na założenie działalności. Z tych środków zakupił pojazd firmowy o wartości 25 tys. zł. Czy będzie mógł zaliczyć do kosztów działalności wyliczone odpisy amortyzacyjne?

Nie, w przypadku zakupu środków trwałych w pełni sfinansowanych z dotacji nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów naliczonych odpisów amortyzacyjnych.

To, że odpisy amortyzacyjne nie będą stanowić kosztu uzyskania przychodu dla przedsiębiorcy nie zwalnia go z ich naliczania. Co oznacza, że odpisy amortyzacyjne muszą być naliczane zgodnie z odpowiednią dla danego środka trwałego stawką i metodą amortyzacji nawet jeśli są sfinansowane z dotacji.

Dotacja de minimis a koszt uzyskania przychodu

Dotacja de minimis jest rodzajem wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw. Pomoc de minimis jest dotacją, która jest udzielana w formie m.in.:

  • pokrycia inwestycji,

  • dofinansowania szkoleń,

  • umorzenia odsetek ZUS,

  • umorzenia zobowiązań podatkowych,

  • gwarancji kredytowych.

Na przedsiębiorców jest także nałożony limit, który stanowi, że wartość otrzymanej pomocy de minimis przypadająca na jednego przedsiębiorcę w ciągu 3 kolejnych lat nie może przekroczyć kwoty 200 tys. euro brutto, a w przypadku sektora transportu drogowego 100 zł euro brutto.

Ważne jest to, aby nie mylić otrzymanej dotacji de minimis z jednorazową amortyzacją w  ramach pomocy de minimis. Jednorazowa amortyzacja de minimis stanowi ulgę, dzięki której mali podatnicy lub nowi przedsiębiorcy mają możliwość zwiększenia limitu jednorazowej amortyzacji środków trwałych do wartości 50 tys. eur.

Więcej na temat amortyzacji jednorazowej w ramach pomocy de minimis znajduje się w artykule: Amortyzacja jednorazowa - ulga dla firm de minimis

 

Jeżeli otrzymana pomoc de minimis została przyznana na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy to nie będzie ona stanowić przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym. Jednak wydatki sfinansowane w ramach pomocy de minimis przyznanej z PUP będą stanowić koszt uzyskania przychodu o ile nie są to środki trwałe.

Potwierdzeniem powyższego jest stanowisko dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej o syg. ITPB1/415-1086/14/AK z dnia 21 stycznia 2015 r.: (...) środki otrzymane na podjęcie działalności gospodarczej zostały przeznaczone na zakup towarów handlowych i wyposażenia nie stanowiącego środków trwałych, to wydatki poniesione na ich nabycie mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania, niezależnie od tego, że na ich zakup Wnioskodawca otrzymał dotację korzystającą ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 121.

Natomiast, jeżeli pomoc de minimis nie została przyznana na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy tylko z funduszu unijnego to wydatki zakupione z dofinansowania nie będą stanowić kosztu uzyskania przychodu.

Przykład 3.

Panu Jackowi zostały przyznane jednorazowo środki  na rozpoczęcie działalności współfinansowane ze środków Unii Europejskiej z urzędu pracy. W zaświadczeniu o pomocy de minimis zostało wymienione, że wsparcie zostało przyznane na podstawie  art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Za fundusze Pan Jacek zakupił towary handlowe oraz środki trwałe do działalności. Czy będą mogły one zostać ujęte w kosztach firmy?

W przypadku gdy dotacja została przyznana na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy to wydatki związane z zakupem towarów handlowych będą stanowić koszt uzyskania przychodu, natomiast naliczone odpisy amortyzacyjne z zakupionych środków trwałych kosztem nie będą.  

Podsumowując kupując środek trwały zakupiony z dotacji podatnik powinien liczyć się z tym, że naliczone od niego odpisy amortyzacyjne nie będą stanowić kosztu uzyskania przychodu, niezależnie od tego czy była to dotacja z PUP czy z UE.