Leasing operacyjny jest obecnie jedną z najpopularniejszych form finansowania - często wykorzystywany dla samochodów. Mimo tego, że w okresie trwania umowy leasingowej przedmiot leasingu nie stanowi własności przedsiębiorcy, to warto zauważyć, że czas trwania umowy jest stosunkowo krótki a kwota wykupu zwykle nie jest wysoka. W przypadku gdy przedmiotem leasingu jest pojazd, to wówczas przedsiębiorca ma prawo do pełnego odliczenia podatku VAT po spełnieniu określonych wymogów. Co jednak w sytuacji, gdy samochód w trakcie leasingu był już zgłoszony do urzędu skarbowego jako wykorzystywany wyłącznie w działalności opodatkowanej? Czy wykup samochodu z leasingu powoduje obowiązek ponownego składania wniosku VAT-26?

Wykup samochodu z leasingu - skutki podatkowe

Po zakończeniu okresu trwania umowy leasingu operacyjnego następuje wykup samochodu, w związku z czym prawa własnościowe auta przechodzą na leasingobiorcę. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz spółki cywilne w przeciwieństwie do osób prawnych cieszą się możliwością wyboru sposobu wykupu samochodu z leasingu - prywatnie bądź na firmę.

W przypadku wykupu samochodu prywatnie nie występują żadne skutki na gruncie podatku VAT. Jednakże zgodnie z art. art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT sprzedając samochód przed upływem 6 miesięcy od wykupu samochodu przedsiębiorca ma obowiązek opodatkowania przychodu podatkiem dochodowym. Natomiast zdaniem organów podatkowych (przykładowo w interpretacjach indywidualnych), jeżeli pojazd przed wykupem był wykorzystywany w działalności obowiązek opodatkowania jego sprzedaży upłynie dopiero po 6 latach od jego wykupu.

Natomiast wykup samochodu z leasingu do działalności gospodarczej wiąże się możliwością wprowadzenia go do ewidencji środków trwałych bądź przeznaczenia go do dalszej odsprzedaży. Wydatki związane z samochodem wykorzystywanym w działalności podlegają ujęciu w kosztach uzyskania przychodu bez limitu. W obu przypadkach jednak wysokość odliczenia VAT od wydatków związanych z pojazdem będzie uzależniona od sposobu wykorzystywania go w firmie.

Ważne!
Przy wprowadzaniu samochodu do ewidencji środków trwałych wartość początkową samochodu stanowi kwota z faktury wykupu powiększona o koszty związane z zakupem, naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania i pomniejszoną o podlegający odliczeniu VAT naliczony oraz skorygowaną o ewentualne różnice kursowe.

Wykup samochodu z leasingu a wysokość odliczenia VAT od wydatków związanych z pojazdem

Przedsiębiorcy użytkujący samochód osobowy w prowadzonej działalności mogą zdecydować o sposobie jego wykorzystywania a co za tym idzie o wysokości odliczenia podatku VAT:

  • 50% odliczenia VAT - samochody wykorzystywane prywatnie i służbowo,

  • 100% odliczenia VAT - samochody wykorzystywane wyłącznie w działalności gospodarczej.

Ważne!
W przypadku pojazdów spełniających definicję ciężarowych przysługuje pełne odliczenie VAT bez konieczności spełnienia określonych warunków, o czym więcej w artykule: Samochód ciężarowy - definicja w VAT i podatku dochodowym

Przedsiębiorca decydując się na użytek pojazdu osobowego lub ciężarowego (któremu nie przysługuje pełne odliczenie VAT bez spełnienia warunków) wyłącznie w działalności gospodarczej, musi spełnić dodatkowe warunki określone w art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT:

  • zgłoszenie pojazdu na druku VAT-26,

  • prowadzenie kilometrówki dla celów VAT,

  • sporządzenie regulaminu pojazdu z wyszczególnieniem zasad dotyczących jego użytkowania.

Generalnie na druku VAT-26 zgłasza się informację o pojazdach samochodowych wykorzystywanych wyłącznie do prowadzonej działalności gospodarczej, które z mocy prawa nie są uznawane za pojazdy ciężarowe. Uzupełniony formularz należy złożyć do właściwego urzędu skarbowego nie później niż w terminie 7 dni, licząc od dnia, w którym został poniesiony pierwszy wydatek związany ze zgłaszanym samochodem.

Czy wykup samochodu z leasingu zobowiązuje do ponownego złożenia VAT-26?

Co do zasady aktualizacji zgłoszenia VAT-26 dokonuje się jedynie w przypadku, gdy zmieni się przeznaczenie zgłoszonego samochodu. Sam wykup samochodu z leasingu nie zmienia jego przeznaczenia. Zatem jeśli w okresie trwania umowy leasingowej samochód podlegał pełnemu odliczeniu podatku VAT, a po wykupie będzie w posiadaniu tego samego właściciela, to co do zasady nie ma konieczności składania aktualizacji druku VAT-26.

Sytuacja wygląda inaczej jeśli po wykupie samochodu z leasingu zmienia się właściciel samochodu, w związku z czym pojazd zostaje przerejestrowany, a co za tym idzie - zmienia się numer rejestracyjny oraz data nabycia pojazdu czyli informacje zawarte są w części C formularza VAT-26. Wynika to z faktu, że jako datę nabycia, w przypadku samochodu użytkowanego w ramach leasingu, uważa się datę oddania samochodu w używanie, natomiast w przypadku wykupu samochodu z leasingu jako datę nabycia przyjmuje się datę zakupu pojazdu.

Przy czym w takiej sytuacji przepisy podatkowe nie nakazują aktualizacji informacji zawartych na druku VAT-26. Jednak odmienne stanowisko zostało wskazane w interpretacji indywidualnej z 25 października 2016 roku (sygn. ITPP2/4512-528/16-1/AD) Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, w której wskazane zostało, że  konieczne jest ponowne zgłoszenie tego samochodu do urzędu skarbowego, uwzględniając zmieniony numer rejestracyjny oraz datę nabycia samochodu.

Ważne!
Podsumowując, w przypadku zmiany numeru rejestracyjnego pojazdu, zgłoszonego uprzednio na druku VAT-26, jest Pan zobowiązany złożyć nową informację w sposób opisany powyżej z danymi właściwymi dla pojazdu, która będzie podstawą do wprowadzenia go do rejestru pojazdów wykorzystywanych wyłącznie do działalności gospodarczej”.

W związku z powyższym przepisy podatkowe nie nakazują wprost konieczności aktualizowania formularza VAT-26 po wykupie pojazdu z leasingu, jednakże występują interpretacje indywidualne, które temu zaprzeczają. W takiej sytuacji najlepszym rozwiązaniem jest skonsultowanie sprawy z własnym urzędem skarbowym, bowiem organy podatkowe mają w tej kwestii różne stanowiska.